سازمان:

سازمانها معمولاٌ يا پروژه محور ويا عمليات محور ميباشند.در ادامه سعي ميكنم تفاوتهاي پروژه وعمليات را شرح دهم ولي ذكر اين نكته ضروريست كه روي سخنم با سازمانهاي پروژه محور ميباشد.

مفهوم پروژه وعمليات :

سازمانها براي رسيدن به يك مجموعه اهداف كار انجام ميدهند. كار عموماٌ در بر گيرنده عمليات و پروژه ميباشد.گر چه ممكن است اين دو در ويژگي هايي نظير:

-انجام شدن توسط افراد

-محدود بودن منابع

-هدفدار بودن

-نياز مند بودن به يك سيستم جهت برنامه ريزي اجرا وكنترل ،  مشترك باشند ولي پروژه ويژگي هاي خاص خود را دارد.

پروژه چيست؟

مجموعه تلاشها وفعاليتهاي هدفدار وموقت براي تحقق يك تعهد ايجاد يك محصول ارائه خدمات ويا رسيدن به يك هدف نهايي است .

مشخصه هاي يك پروژه:

1-     موقتي

موقتي بودن به اين معناست كه هر پروژه اي آغاز وپايان مشخصي دارد .گرچه اين تاريخها هميشه ثابت نبوده ودستخوش تغييرات وتأخيرات(در پروژه هاي مملكت ما بسيار متداول)خواهند شد.يك پروژه وقتي به پايان ميرسد كه اهداف ان تحقق يافته باشند يا مشخص شود كه امكان براورده شدن اهداف آن وجود ندارد.البته اين بدان معني نيست كه بعد از اتمام پروژه همه چيز پايان يافته بلكه نكته اساسي بعد ازپايان پروژه مستند سازي و بازنگري ان در سطوح مختلف سازمان ميباشد( مبحث lesson learns   يكي از مباحث مهم ميباشد كه بعدها به آن پرداخته  خواهد شد.)

2-محصول ، خدمت يا نتيجه اي يكتا :

پروژه ها معمولاٌ متضمن انجام چيزهايي هستد كه پيش از آن انجام نشده اند و بنابراين يكتا هستند.ممكن است يك شركت تا كنون ساختمانهاي زياد و يا تاسيسات مشابه زيادي بنا كرده باشد اما بايد توجه داشت كه هر يك از اين تاسيسات يگانه اند زيرا هر كدام كارفرماي متفاوت، طرح متفاوت، مكان متفاوت، وپيمانكاران متفاوت و...دارند ووجود عناصر تكراري خللي در اصل يكتايي پروژه ايجاد نميكند.

3-تفضيل فزاينده(progressive elaboration)

شايد به درستي تفضيل فزاينده ترجمه صحيحي نباشد ولي در كل اين ويژگي يكپارچه كننده يكتايي وموقتي بودن پروژه است .

ويژگي ها ي متمايز پروژه در آغاز پروژه تعريف ميشوند وبه تدريج كه تيم پروژه درکي بهتر وكامل تر از پروژه در ذهن ميپروراند واضح تر ومفصل تر ميشوند.

مديريت پروژه چيست؟

مديريت پروژه عبارت است از به كار گيري دانش ، مهارتها ، ابزارها وتكنيك ها در انجام هر يك از فرآيندهاي پروژه براي دستيابي به هدفهاي تعريف شده .

فرآيندهاي مديريت پروژه:

1-فرآيندهاي اغازين

2-فرآيندهاي برنامه ريزي

3-فرآيندهاي اجرايي

4- فرآيندهاي كنترلي

5-فرآيندهاي اختتامي(تحويل وتحول)

استاندارد   PM-BOK 2004    دانش مديريت پروژه را در 9حوزه دسته بندي ميكند وفرآيندهاي مربوط به هر حوزه را مورد بحث قرار ميدهد.

حوزه هاي دانش مديريت پروژه :

1-     مديريت يكپارچگي پروژه (Project integration management)

2-     مديريت دستور كاريا محدودي پروژه (Project scope management)

3-     مديريت زمان پروژه (Project time management)

4-     مديريت هزينه پروژه ((Project cost  management

5-     مديريت كيفيت پروژه (Project quality management) 

6-     مديريت منابع انساني پروژه(Project human resource management)

7-   مديريت ارتباطات پروژه  (Project communication management)

  8-     مديريت ريسك پروژه (Project risk management)

9-     مديريت تداركات پروژه (Project procurement management)

مسعود مفتخر - مدیر سایت